ΜΑΡΙΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ - "ΤΟ ΚΟΥΤΙ" (ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ)

Το δεύτερο θεατρικό της έργο με τίτλο «Το Κουτί», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Σαΐτα, μας παρουσιάζει η Μαρίνα Αποστόλου. Μετά το πρώτο της έργο με τίτλο «Οι Αποθηκάριοι» (Εκδόσεις Οσελότος 2011) που κέρδισε τις εντυπώσεις, η Αποστόλου επιστρέφει με το πιο σημαντικό, μέχρι στιγμής, έργο της λογοτεχνικής της καριέρας.

Σύνοψη

Μια τυπική, ελληνική, μεσοαστική οικογένεια έρχεται αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα των μεταμοσχεύσεων.

Ο Αλέξανδρος, τραπεζικός υπάλληλος, και η Μαίρη, δασκάλα, ζουν ευτυχισμένοι με τα δύο παιδιά τους, τον Πέτρο, πρωτοετή στη Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, και την Άννα, μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου. Μετά από ένα τροχαίο ατύχημα, ο Πέτρος χάνει τη ζωή του και οι γονείς αντιμετωπίζουν το δίλημμα αν θα πρέπει να δωρίσουν τα όργανά του. Η απόφασή τους είναι αρνητική, καθώς δε μπορούν να αντέξουν το χαμό του παιδιού τους (ειδικά η συντετριμμένη μητέρα) και να σκεφτούν «έξω από το κουτί». Όταν μετά από λίγα χρόνια η κόρη τους χρειάζεται μεταμόσχευση, συνειδητοποιούν το λάθος που έκαναν. Μετά την απόρριψη του μοσχεύματος, που της δώρισε η μητέρα της, από τον οργανισμό της Άννας, οι γιατροί βάζουν την κοπέλα στη λίστα αναμονής και οι γονείς διαπιστώνουν, με απόγνωση, την έλλειψη μοσχευμάτων που υπάρχει στην Ελλάδα. Αντιλαμβάνονται, τότε, ότι χρειάζονται χρόνια για να βρεθεί συμβατός δότης, χωρίς να υπάρχει καμία εγγύηση για κάτι τέτοιο. Ως έσχατη λύση, αποφασίζουν να πάνε στις Φιλιππίνες, όπου υπάρχει λίστα αναμονής δοτών, οι οποίοι πουλάνε τα όργανά τους για να εξοικονομήσουν κάποια χρήματα. Θέτοντας ως ύψιστη προτεραιότητα τη ζωή της κόρης τους, οι γονείς αποφασίζουν να κάνουν το μεγάλο ταξίδι που θα έχει αίσιο τέλος για τη ζωή της Άννας.  

Η Αποστόλου παρουσιάζει ένα έργο βασισμένο σε έξι πρόσωπα, εκ των οποίων τα τέσσερα αποτελούν τους κεντρικούς χαρακτήρες του δράματος. Ο πατέρας, ο Αλέξανδρος, είναι η νηφάλια «φωνή» μέσα στην οικογένεια που αντιμετωπίζει όλα τα γεγονότα με ψυχραιμία και λογική. Λιγότερο συναισθηματικός και περισσότερο ορθολογιστής, ακόμα και πραγματιστής, είναι αυτός που λαμβάνει τη δύσκολη απόφαση να προσπαθήσει να βρει μόσχευμα για την κόρη του στις Φιλιππίνες. Η μητέρα, η Μαίρη, είναι άκρως συναισθηματική σε βαθμό που το συναίσθημα επισκιάζει καθετί άλλο. Αρνείται να δεχθεί το θάνατο του γιού της, αρνείται να δωρίσει τα όργανά του για να σωθούν ζωές, αρνείται να δεχθεί ότι η κόρη της χρειάζεται μεταμόσχευση σε τόσο μικρή ηλικία. Από την άλλη, είναι η μόνη εκ των δύο γονέων που έχει ηθικές αναστολές για τη χρήση μοσχευμάτων από φτωχούς ανθρώπους που πουλάνε τα όργανά τους για να ζήσουν. Κατά τα λοιπά, παρουσιάζεται, στην αρχή του έργου, ως η κλασική ελληνίδα μητέρα: υπερπροστατευτική σε βαθμό που καταντά φορτική, αδυνατεί να συνειδητοποιήσει ότι τα παιδιά της έχουν μεγαλώσει και έχουν αποκτήσει προσωπικότητα και προσωπική ζωή. Η κόρη, η Άννα, παρουσιάζεται αρχικά σε ηλικία περίπου 15 ετών (ως μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου) και στη συνέχεια του έργου ως τελειόφοιτη του Λυκείου, υποψήφια στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Ως χαρακτήρας φαίνεται να μοιάζει περισσότερο στον πατέρα της. Αντιμετωπίζει με ψυχραιμία το πρόβλημα της υγείας της και δεν παρουσιάζει συναισθηματικές εξάρσεις όπως η μητέρα της. Ίσως συνειδητοποιεί ότι όντας πια το μοναδικό παιδί της οικογένειας δεν έχει την πολυτέλεια να επιβαρύνει συναισθηματικά τους γονείς της. Αντιμετωπίζει με σθένος τη μεταμόσχευση και τη μεταφορά της στο εξωτερικό και με τα τελευταία της λόγια κλείνει το έργο με αισιοδοξία και υπευθυνότητα. Ο τέταρτος χαρακτήρας εκπροσωπείται, κατά την άποψή μας, από δύο πρόσωπα: την αναισθησιολόγο, Ελένη Πατρικίου, και το νεφρολόγο. Η πρώτη είναι αυτή που έχει το δύσκολο καθήκον να ανακοινώσει τον κλινικό θάνατο του γιου της οικογένειας και να προτείνει τη δωρεά των οργάνων του, ενώ ο δεύτερος είναι αυτός που παρουσιάζει τα δεδομένα πριν και μετά την αποτυχημένη μεταμόσχευση στην οποία υποβάλλεται η Άννα, προτού μεταφερθεί τελικά στις Φιλιππίνες για δεύτερη μεταμόσχευση. Τα δύο αυτά πρόσωπα αποτελούν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Υπηρετούν την ιατρική επιστήμη με ήθος και πάνω απ’ όλα βάζουν το κοινό καλό. Προσπαθούν να συμπαρασταθούν στην οικογένεια, κατανοώντας τη θλίψη τους και επιδιώκοντας να προτείνουν τις ενδεδειγμένες λύσεις. Ο ρόλος τους είναι δυσάρεστος ενίοτε, αλλά οριοθετείται από την αίσθηση του καθήκοντος και την προσήλωση στο λειτούργημα του ιατρού. Το έκτο και τελευταίο πρόσωπο είναι ο γιος της οικογένειας, ο Πέτρος, που σκιαγραφείται σε πολύ αδρές γραμμές, καθώς ένα τροχαίο ατύχημα του στερεί τη ζωή και αποτελεί, ουσιαστικά, τη θρυαλλίδα του δράματος. Στις λίγες σελίδες που παρουσιάζεται, μας δίνεται η εντύπωση ότι πρόκειται για ένα παιδί με όνειρα και φιλοδοξίες, όπως τα περισσότερα της ηλικίας του. Όντας πρωτοετής στο Πολυτεχνείο πραγματοποιεί ένα νέο ξεκίνημα στη ζωή του που, δυστυχώς, τερματίζεται απότομα.

Η Αποστόλου καταφέρνει να παρουσιάσει ένα πολύ δυνατό έργο βασισμένο στην ενδελεχή μελέτη που είναι προφανές ότι πραγματοποίησε γύρω από το θέμα των μεταμοσχεύσεων. Ο αναγνώστης αντλεί πολλές και χρήσιμες πληροφορίες γύρω από το θέμα, έστω κι αν, σε κάποιες περιπτώσεις, υπάρχει μια τάση προς το διδακτισμό. Ουσιαστικά, «Το Κουτί» αποτελεί την αφήγηση ενός ολόκληρου κύκλου: Την ευτυχισμένη ζωή της οικογένειας διαδέχεται ο θάνατος του γιου. Οι γονείς αρνούνται τη δωρεά των οργάνων του και στη συνέχεια η κόρη αρρωσταίνει, με αποτέλεσμα να χρειάζεται μεταμόσχευση. Μετά την αποτυχημένη πρώτη επέμβαση, με δότη τη μητέρα της, μπαίνει σε λίστα αναμονής και στο τέλος λαμβάνεται η απόφαση να μεταβεί στις Φιλιππίνες και να κάνει μια δεύτερη μεταμόσχευση, με δότη κάποιον ντόπιο που έχει αναγκαστεί να πουλήσει τα όργανά του για να επιβιώσει. Ο κύκλος ολοκληρώνεται και οι γονείς συνειδητοποιούν ότι αυτό που αρνήθηκαν να κάνουν με τα όργανα του νεκρού παιδιού τους, τώρα το βρίσκουν μπροστά τους. Όσο κι αν η μητέρα φανερώνει μια ροπή προς τον ιρασιοναλισμό όταν αποδίδει την τύχη της κόρης τους στη Μοίρα που τους εκδικείται, είναι σαφές ότι τα πράγματα ακολουθούν μια συγκεκριμένη πορεία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει, επίσης, η μεταφορά με το «κουτί» που αποτελεί ένα recurring motif μέσα στο έργο. Αρχικά, η μητέρα αρνείται να αναλογιστεί τα γεγονότα «έξω από το κουτί» που έχει μέσα στο μυαλό της, στη συνέχεια αναφέρει ότι το νεκρό παιδί της βρίσκεται μέσα σ’ ένα «κουτί», ενώ στο τέλος η Άννα λέει ότι το σώμα της θα αποτελέσει το «κουτί» όπου θα φυλάσσεται το μόσχευμα για τα επόμενα χρόνια.

Εν κατακλείδι: Η αξία του συγκεκριμένου έργου ξεπερνά τα όρια της λογοτεχνίας. Παρά τις όποιες μικρές δραματουργικές αδυναμίες (όπως π.χ. κάποια στοιχεία μελοδραματισμού εκεί που κορυφώνεται η ένταση), «Το Κουτί» αποτελεί σταθμό στη λογοτεχνική παρουσία της Μαρίνας Αποστόλου. Της αξίζουν θερμά συγχαρητήρια που αποφάσισε να καταπιαστεί με αυτό το δύσκολο θέμα και να φέρει στο φως το καθημερινό δράμα που βιώνουν χιλιάδες οικογένειες που βρίσκονται στις λίστες αναμονής για μεταμόσχευση. Η Αποστόλου μας προσφέρει ένα έργο με ισχυρή δομή και άρτια σχεδιασμένη πλοκή, με «ζωντανούς» χαρακτήρες και ρεαλιστικούς διαλόγους. «Το Κουτί» αποτελεί ένα ξεχωριστό δείγμα νατουραλιστικού ή, με πιο σύγχρονους όρους, κοινωνικού θεάτρου που αξίζει να διαβαστεί από όλους τους αναγνώστες και, εν τέλει, από κάθε κοινωνικά ευαίσθητο άνθρωπο. Τέλος, ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στις νεότευκτες Εκδόσεις Σαΐτα που αποφάσισαν να υποστηρίξουν ένα έργο που σίγουρα θα απομάκρυνε τους περισσότερους εκδότες με το «αντιεμπορικό» θέμα του.

Το έργο είναι διάθεσιμο για δωρεάν ανάγνωση μέσω της πλατφόρμας Issuu (εδώ), ενώ μπορείτε να το «κατεβάσετε» και στον υπολογιστή σας (πατώντας εδώ). Διατίθεται με άδεια Creative Commons (Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα).

Λίγα Λόγια για τις Εκδόσεις Σαΐτα (http://www.saitapublications.gr/) 

Η ιδέα για τις Εκδόσεις Σαΐτα ξεπήδησε τον Ιούλιο του 2012 με πρωταρχικό σκοπό τη δημιουργία ενός χώρου όπου τα έργα νέων συγγραφέων θα συνομιλούν άμεσα, δωρεάν και ελεύθερα με το αναγνωστικό κοινό.

Μακριά από το κέρδος, την εκμετάλλευση και την εμπορευματοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας, οι Εκδόσεις Σαΐτα επιδιώκουν να επαναπροσδιορίσουν τις σχέσεις Εκδότη-Συγγραφέα-Αναγνώστη, καλλιεργώντας τον πραγματικό διάλογο, την αλληλεπίδραση και την ουσιαστική επικοινωνία του έργου με τον αναγνώστη δίχως προϋποθέσεις και περιορισμούς.

    

Ν.Γ. ΛΥΚΟΜΗΤΡΟΣ - DEAD END: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Το ιστολόγιο «Ο Ήχος της Απώλειας» και οι Εκδόσεις Vakxikon.gr παρουσιάζουν το πρώτο θεατρικό έργο του Ν.Γ. Λυκομήτρου με τίτλο «Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα σε Τρεις Πράξεις».

Η έκδοση διανέμεται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή (e-book) από τη σελίδα του Περιοδικού και των Εκδόσεων Vakxikon.gr (εδώ)* και σε έντυπη μορφή (σε περιορισμένα αντίτυπα) από τα βιβλιοπωλεία «Αλφειός» (Χαριλάου Τρικούπη 22) στην Αθήνα και «Σαιξπηρικόν» (Εθνικής Αμύνης 14) στη Θεσσαλονίκη.

Οι αναγνώστες/στριες που δεν έχουν πρόσβαση στα ανωτέρω βιβλιοπωλεία και επιθυμούν να αποκτήσουν την έντυπη έκδοση, μπορούν να αποστέλλουν σχετικό αίτημα με τα πλήρη στοιχεία τους στην ηλεκτρονική διεύθυνση damocleanswordoftime@gmail.com, ώστε να λάβουν το βιβλίο μέσω ταχυδρομείου.

Παραθέτουμε κατωτέρω τον Πρόλογο του Εκδότη και το Επίμετρο του Συγγραφέα που παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την εν λόγω έκδοση.

*Το e-book διαβάζεται μέσω της πλατφόρμας της Issuu, η οποία είναι συμβατή και με iPad. Επίσης, η έκδοση είναι διαθέσιμη μέσω της εφαρμογής myeBooks τόσο για iPad/iPhone/iPod touch (μέσω Apple Store) όσο και για Android (μέσω Google Play), καθώς και για e-ink readers, smarthphones & tablets (η ίδια εφαρμογή υποστηρίζει το βιβλίο και στην πλατφόρμα Cosmobooks). Οι αναγνώστες/στριες που επιθυμούν να διαβάσουν το e-book μέσω του Kindle μπορούν να ακολουθήσουν τη διαδικασία μετατροπής των αρχείων σε mobi. Το e-book είναι διαθέσιμο και για ελεύθερο downloading σε pc/laptop/notebook/tablet.    

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ

Σε αυτή τη νέα εκδοτική προσπάθεια, που γεννήθηκε και μεγαλώνει κυρίως στο διαδίκτυο, καλωσορίζουμε το πρώτο θεατρικό έργο της σειράς Βακχικόν ― Πεζά. Πριν μιλήσω για το «Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα Σε Τρεις Πράξεις» του Ν.Γ. Λυκομήτρου, θα ήθελα να αναφερθώ στις Εκδόσεις Vakxikon.gr, καθώς και στη συμβολή μας στην έκδοση αυτού του θεατρικού κειμένου.

Οι Εκδόσεις Vakxikon.gr εντάσσονται στη διαδικτυακή πλατφόρμα σε εξέλιξη που δημιουργείται με συνέπεια και πολλή δουλειά από την άνοιξη του 2008. Υπό τη σκέπη της Βακχικόν – Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας, πρώτα το περιοδικό, στη συνέχεια το ραδιόφωνο και τώρα οι εκδόσεις αυτές, δημιουργούνται για την καλλιτεχνική και δη λογοτεχνική ενημέρωση του κοινού μέσω του διαδικτύου. Γι’ αυτό, λοιπόν, πρώτιστο μέλημά μας δεν είναι το έντυπο βιβλίο, παρόλο που το στηρίζουμε και μάλιστα το εκδίδουμε, αλλά το ψηφιακό (e-book) το οποίο προωθούμε ευπρεπώς, συνεργαζόμενοι με φερέλπιδες όσο και με καταξιωμένους συγγραφείς, συνάπτοντας στρατηγικές συνεργασίες με δημοφιλείς ελληνικές ψηφιακές πλατφόρμες για το e-book και αντιδρώντας στο εκδοτικό και δημοσιοϋπαλληλικό κατεστημένο του βιβλίου, που μας θέλει εκτός παιχνιδιού προφανώς για να ελέγξει -φευ!- το πιο δημοκρατικό χάος της νέας εποχής: το διαδίκτυο φυσικά.

Με το «Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα σε Τρεις Πράξεις» ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή, ως αρχισυντάκτης του περιοδικού Vakxikon.gr, το χειμώνα του 2011. Δημοσιεύτηκε σε δυο μέρη, στα τεύχη 13 και 14 του περιοδικού. Αυτή η δημοσίευση προήλθε και μέσω της γνωριμίας μου με τον ποιητικό λόγο του Ν.Γ. Λυκομήτρου. Όταν λοιπόν ξεκινούσε το ψηφιακό εκδοτικό εγχείρημά μας, θεώρησα ότι δε θα μπορούσε να λείψει το έργο αυτό από τον κατάλογό μας.

Το θεατρικό κείμενο του Ν.Γ. Λυκομήτρου περιγράφει με τραχύ, λαϊκό, σχεδόν πρωτόγονο, συναίσθημα την παθολογία του trafficking, την ενδοοικογενειακή και σίγουρα ευρύτερη υποτίμηση και απαξίωση του καλλιτέχνη, τη ζωώδη συμπεριφορά του σύγχρονου γιάπη ως αποτέλεσμα της εργασίας του και φυσικά το τραγικό αδιέξοδο ενός παράνομου μα ξαφνικού έρωτα. Τέσσερα σοβαρά κοινωνικά θέματα που αξίζουν να βρεθούν και στο φυσικό τους χώρο: το θεατρικό σανίδι.

Νέστορας Πουλάκος

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2012 

   

 ΕΠΙΜΕΤΡΟ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Σωτήριον έτος 2003. Τρεις φίλοι, φοιτητές στο σύνολό τους, συναντιούνται σ’ ένα προάστιο της Αθήνας και προσπαθούν να αποφασίσουν πώς να περάσουν τη βραδιά τους. Ένας από αυτούς, τακτικός θαμώνας των strip clubs της πρωτεύουσας, προτείνει στους άλλους δύο να πάνε σ’ ένα τέτοιο μαγαζί στην παραλιακή. Ο ένας διστάζει καθώς δεν έχει ξαναβρεθεί ποτέ σε τέτοιο χώρο, ενώ ο άλλος είναι πιο ενθουσιώδης. Τελικά, ο πιο διστακτικός της παρέας κάμπτεται από τις πιέσεις των φίλων του και αποφασίζει να τους ακολουθήσει. Καθ’ οδόν προς το μαγαζί ακούει τις διηγήσεις του πιο έμπειρου της παρέας, τις οποίες συμπληρώνει με τις δικές του ο έτερος «βετεράνος» της ομάδας. Τα όσα θα διαδραματισθούν εκεί θα στιγματίσουν για πάντα τις ζωές των δύο από τους τρεις, καθώς ο ένας θα συνάψει μετά από λίγο καιρό ερωτική σχέση με μια κοπέλα που χόρευε σ’ ένα άλλο strip club της Αθήνας, ενώ ο άλλος θα αξιοποιήσει αυτή την εμπειρία με διαφορετικό τρόπο…

Απότοκο εκείνης της βραδιάς είναι, εν μέρει, και αυτό το θεατρικό έργο.  Ουσιαστικά αποτελεί ένα αμάλγαμα αναμνήσεων από εκείνη τη νύχτα, διηγήσεων από τη σχέση του ενός από τους τρεις φίλους με μια στριπτιζέζ και ενός εύλογου ποσοστού μυθοπλασίας. Με πενιχρά εκφραστικά και δραματουργικά μέσα (ελέω και του νεαρού της ηλικίας), το «Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα σε Τρεις Πράξεις» προσπαθεί, έστω και επιδερμικά, να διερευνήσει τα ζητήματα της μετανάστευσης, της εκμετάλλευσης των γυναικών, των σχέσεων των δύο φύλων, της τέχνης και των εκδοτικών κυκλωμάτων. Αξίζει, ίσως, να διαβαστεί ως μια καταγραφή μιας παράλληλης πραγματικότητας που διαδραματίζεται στο περιθώριο της ελληνικής κοινωνίας. Ένα ακόμη επεισόδιο από τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού…

Υπέρτατος στόχος γι’ αυτό το έργο είναι να «ανέβει» κάποια στιγμή στο σανίδι και να βρει το δρόμο του μέσα στο λαβύρινθο του θεατρικού γίγνεσθαι στην Ελλάδα του σήμερα. Τούτου λεχθέντος, απευθύνω ανοικτή πρό(σ)κληση σε κάθε ενδιαφερόμενο/η για τη μεταφορά αυτού του έργου στη σκηνή. Σχετικές προτάσεις μπορείτε να αποστέλλετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση damocleanswordoftime@gmail.com. Στην ανωτέρω διεύθυνση μπορούν να αποστέλλουν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους και οι αναγνώστες της παρούσας έκδοσης.

Ν.Γ. Λυκομήτρος

Αθήνα, Σεπτέμβριος 2012

   

ΜΑΡΙΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ – «ΟΙ ΑΠΟΘΗΚΑΡΙΟΙ» (ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΜΟΝΟΠΡΑΚΤΟ)

Μετά το θεατρικό σκετς με τίτλο «Στην Αντίπερα Όχθη», όπου η Μαρίνα Αποστόλου παρουσίασε τον αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης σε μία μεσοαστική ελληνική οικογένεια, η συγγραφέας και ποιήτρια επιστρέφει με το θεατρικό μονόπρακτο «Οι Αποθηκάριοι», στο επίκεντρο του οποίου βρίσκονται δύο εκπρόσωποι της εργατικής τάξης.

Ο Γιάννης και ο Θανάσης, δύο φίλοι και συνάδελφοι, εργάζονται ως αποθηκάριοι σε super market. Έχουν «πατήσει» τα σαράντα και είναι παντρεμένοι με δύο παιδιά έκαστος. Κατά το μεγαλύτερο μέρος του έργου, τούς παρακολουθούμε να κουβεντιάζουν σ’ ένα διάλειμμα από τη δουλειά και να ξεδιπλώνουν το μικροαστισμό, το ρατσισμό, τη φαλλοκρατία και, γενικώς, τις χειρότερες πλευρές του χαρακτήρα τους.

Υιοθετώντας μία νατουραλιστική αφήγηση και ρεαλιστικούς διαλόγους, η Μαρίνα Αποστόλου παρουσιάζει δύο χαρακτήρες χωρίς φτιασίδια, χωρίς να ωραιοποιεί πρόσωπα και καταστάσεις. Η προσέγγισή της φέρνει στο νου την άποψη που διατυπώνει ο Κώστας Βάρναλης στο ποίημα «Οι Μοιραίοι». Οι δύο συνάδελφοι κατηγορούν όλους εκτός από τον εαυτό τους για τα προβλήματά τους. Οπωσδήποτε βρίσκονται εγκλωβισμένοι μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο οικονομικό σύστημα και σ’ ένα συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον αλλά αδυνατούν να σκεφτούν τα πράγματα πέρα από το μικρόκοσμό τους και ν’ ασκήσουν οποιαδήποτε αυτοκριτική. Ο ένας από αυτούς τρέφει ένα μικροαστικό όνειρο απόδρασης από τη μισθωτή εργασία, το οποίο τον κρατά «ζωντανό» στην καθημερινότητα της αποθήκης και των οικογενειακών υποχρεώσεων. Ο άλλος, πιο πραγματιστής, αντιλαμβάνεται ότι οι προσδοκίες του φίλου του δεν είναι ρεαλιστικές και του ασκεί κριτική, έχοντας, όμως, ιδιοτελείς σκοπούς.

Η αλληλεγγύη είναι μια έννοια άγνωστη και στους δύο. Παρότι τους ενώνει ο κοινός εργασιακός χώρος, η αγάπη για την ίδια ποδοσφαιρική ομάδα και παρόλο που, ουσιαστικά, «βράζουν» στο ίδιο καζάνι, ο ατομικισμός είναι η κυρίαρχη ιδεολογία και των δύο. Με άλλα λόγια, χωρίς ίχνος ταξικής συνείδησης και διαψεύδοντας τις προσδοκίες αυτών που οραματίζονται την κοινωνική αλλαγή, οι δύο εργάτες κοιτούν αποκλειστικά τον εαυτό τους και, μάλιστα, ο ένας από αυτούς ετοιμάζεται να προδώσει τον άλλον.

Η εξέλιξη της πλοκής οικοδομείται γύρω από την προσπάθεια του Θανάση να «υφαρπάξει» τη γυναίκα του Γιάννη, συντρίβοντάς τον και επαγγελματικά, αφού έχει φροντίσει να «διαρρεύσει» στο αφεντικό τους ότι ο υποτιθέμενος καλός του φίλος και συνάδελφος δεν είναι και τόσο επιμελής στα καθήκοντά του. Μέσα από τους διαλόγους των δύο μαθαίνουμε ότι ο Γιάννης παραμελεί τη γυναίκα του, την κακομεταχειρίζεται, ενώ δεν παραλείπει να έχει «περιπέτειες» με άλλες γυναίκες. Ο ίδιος θεωρεί ότι έχει κάθε δικαίωμα να συμπεριφέρεται κατ’ αυτόν τον τρόπο, καθώς είναι συνεπής στις οικονομικές και, εν μέρει, στις οικογενειακές του υποχρεώσεις. Όμως, κι ο κρίνων δεν είναι καλύτερος. Παρόλο που σωστά επισημαίνει την απαράδεκτη συμπεριφορά του φίλου του, ο Θανάσης έχει ήδη συνάψει δεσμό με τη γυναίκα του και ετοιμάζεται για το «μεγάλο κόλπο», δηλ. να μεθοδεύσει την απόλυση του Γιάννη από τη δουλειά και το χωρισμό του από τη γυναίκα του.

Το σχέδιο μπαίνει στο τελικό του στάδιο όταν το αφεντικό καλεί το Γιάννη στο γραφείο του και του ανακοινώνει την απόλυσή του. Ο Γιάννης χάνει τον κόσμο κάτω από τα πόδια του, χωρίς να υποψιάζεται τι άλλο πρόκειται ν’ ακολουθήσει. Από ένα λάθος του Θανάση, ο Γιάννης αντιλαμβάνεται ότι η γυναίκα του τον απατά με τον καλύτερό του φίλο και τότε οι μάσκες «πέφτουν». Ο Θανάσης, μην έχοντας άλλη επιλογή πλέον αλλά και με μια έντονη δόση κυνισμού, παραδέχεται τα πάντα και επιτίθεται φραστικά στο συνάδελφό του. Καθώς οι δυο τους καβγαδίζουν, ξεσπά φωτιά και τότε διαπιστώνουν ότι έχουν εγκλωβιστεί στην αποθήκη. Όσα έχουν προηγηθεί μοιάζουν πλέον ασήμαντα. Όλες οι προσπάθειές τους να ξεφύγουν από το θάνατο αποβαίνουν άκαρπες και, μοιραία, χάνουν τη ζωή τους. Όπως αναφέρει και η ίδια η συγγραφέας στο σημείωμά της στο τέλος του βιβλίου:

«Η τραγική τους κατάληξη μπορεί να λάβει τόσο κυριολεκτικό όσο και αλληγορικό περιεχόμενο. Κυριολεκτικό ως προς το προφανές φινάλε του οποίου τυγχάνουν οι δύο αποθηκάριοι: ατύχημα στο χώρο εργασίας, θάνατος από ασφυξία, έλλειψη μέτρων ασφαλείας απ’ την πλευρά του ιδιοκτήτη, ολιγωρία από την Πυροσβεστική. Αλληγορικό ως προς τη συμβολική διάσταση του θανάτου τους: Μια φωτιά που απανθράκωσε το πνεύμα και κατ’ επέκταση την ίδια τη ζωή ως τη μοναδική ευκαιρία που έχει ο καθένας από εμάς για δημιουργικότητα, μετουσίωση της φαντασίας σε έργα, πολιτισμό.»  

Η Μαρίνα Αποστόλου παρουσιάζει άλλη μια θεατρική ιστορία βγαλμένη από την κρίση που μαστίζει την ελληνική κοινωνία, αντλώντας έμπνευση από τον κοινωνικό της περίγυρο. Οι δύο κεντρικοί ήρωες, ο Γιάννης και ο Θανάσης, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα ανθρώπων που συντρίβονται από το σύστημα ως πρώτα θύματα του «καθοδικού κύκλου της παγκόσμιας και, ειδικότερα, της ελληνικής οικονομίας». Ωστόσο, τα θύματα μετατρέπονται και σε θύτες σε ό,τι έχει να κάνει με τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Αντί η κρίση να τους συσπειρώσει, ο καθένας κοιτά το προσωπικό του συμφέρον και στο τέλος έρχεται και η προδοσία σε προσωπικό επίπεδο για να καταδείξει την ψυχική απόσταση που υφίσταται μεταξύ των δύο προσώπων. Η Αποστόλου διαπιστώνει ότι πέρα από την οικονομική καταστροφή και την αλλοτρίωση που επιφέρει στους ανθρώπους η κρίση (καθώς θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι ο Θανάσης επιδιώκει την απόλυση του Γιάννη τόσο για να διασφαλίσει τη δική του εργασία, όσο και για να αποδυναμώσει οικονομικά τον ερωτικό του αντίζηλο), υπάρχει και το ζήτημα της ατομικής ευθύνης. Ακόμα και μέσα σε αυτό το ζοφερό σκηνικό εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες, περιορισμένες έστω, επιλογές και ο καθένας καλείται να πορευθεί ανάλογα και να αναλάβει τις ευθύνες του. Η φωτιά στο τέλος αποδεικνύει το αδιέξοδο των επιλογών και των δύο πρωταγωνιστών.

Η Μαρίνα Αποστόλου με το έργο «Οι Αποθηκάριοι» πραγματοποιεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση ενός διακριτού συγγραφικού στίγματος. Με μια ιστορία άρτια δομημένη αφήνει πολλές υποσχέσεις για το μέλλον και μας «υποχρεώνει» ν’ αναμένουμε με ανυπομονησία το επόμενο θεατρικό της πόνημα.  

"Οι Αποθηκάριοι" της Μαρίνας Αποστόλου

DEAD END: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ (Β΄ ΜΕΡΟΣ)

Διαβάστε στο 14ο Τεύχος (Ιούνιος - Αύγουστος 2011)

του περιοδικού Γραμμάτων & Τεχνών «Βακχικόν»

το Β' Μέρος του θεατρικού έργου 
του Ν.Γ. Λυκομήτρου

«Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα σε Τρεις Πράξεις»

Εάν κάποιος εκδότης επιθυμεί να κυκλοφορήσει το έργο σε έντυπη μορφή ή εάν κάποιος σκηνοθέτης ή θεατρική ομάδα επιθυμεί να «ανεβάσει» το έργο στο θεατρικό σανίδι, παρακαλείται να αποστείλει e-mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση damocleanswordoftime@gmail.com.

Στην ανωτέρω διεύθυνση μπορούν να αποστέλλουν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους οι αναγνώστες του «Ήχου της Απώλειας».

Διαβάστε ακόμη μια συνομιλία του Ν.Γ. Λυκομήτρου

με την ποιήτρια Άτη Σολέρτη.

  

DEAD END: ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Το ιστολόγιο

«Ο Ήχος της Απώλειας»

και το περιοδικό Γραμμάτων & Τεχνών

«Βακχικόν»

παρουσιάζουν σε πρώτη δημοσίευση

το θεατρικό έργο

του Ν.Γ. Λυκομήτρου
«Dead End: Μητροπολιτικό Ψυχόδραμα σε Τρεις Πράξεις»

Διαβάστε το Α' Μέρος στο 13^ο Τεύχος (Μάρτιος - Μάιος 2011)

του «Βακχικόν» που κυκλοφορεί

και το Β' Μέρος στο 14^ο Τεύχος

που θα κυκλοφορήσει στις 15 Ιουνίου 2011.

Εάν κάποιος εκδότης επιθυμεί να κυκλοφορήσει το έργο σε έντυπη μορφή ή εάν κάποιος σκηνοθέτης ή θεατρική ομάδα επιθυμεί να «ανεβάσει» το έργο στο θεατρικό σανίδι, παρακαλείται να αποστείλει e-mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση damocleanswordoftime@gmail.com.

Στην ανωτέρω διεύθυνση μπορούν να αποστέλλουν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους οι αναγνώστες του «Ήχου της Απώλειας».